Zašto su svi Nemanjići imali Stefan u svom imenu?

Naša najpoznatija srednjovekovna dinastija imala je jedanaest vladara koji su sebi dodavali ime Stefan. Međutim, to nije bilo lično ime već nešto drugo u pitanju.

Od velikog župana Stefana Nemanje pa sve do poslednjeg vladara svetorodne dinastije Nemanjića Uroša V svi su u svom imenu imali ime Stefan, ali nijednom vladaru to nije bilo ime po rođenju.

I onda dolazimo do pitanja zašto su svi Nemanjići imali ime Stefan?

Stefan je bilo ime koje je dodavao svaki krunisani Nemanjić ispred svog imena kao počasno ime, titulu, simbolički izvor da legitimno vlada. Stefan je zapravo titula i može se tretirati kao sinonim za reč kralj/car.

 

 

 

 

Postoje dva tumačenja odakle ime Stefan vodi poreklo i značenje koje se koristilo u doba dinastije Nemanjić. Prvo tumačenje je povezivanje sa kultom Svetog Stefana u Vizantiji gde je ovaj prvi hrišćanski mučenik i savremenik Isusov bio simbol carstva. Drugo tumačenje je značenje grčke reči “stephanos” iz koje je nastalo ime Stefan. Ova reč znači “kruna, venac, čast, nagrada” pa tako ime znači “okrunjen, ovenčan”. Kralj Stefan Prvovenčani je ovde pleonazam jer Stefan već znači ovenčan.

Nemanja je bio prvi vladar koji je svom imenu dodao ime Stefan i stoga je svaki monarh iz loze Nemanjića dodavao, što zbog tradicije, što zbog značenja i da bi potvrdio svoje pravo da vlada. Sveti Stefan, takođe, bio je svetac-zaštitinik srpske države i zato se kod prvih Nemanjića nalazio na reversu vladarskog pečata, kao i na kovanicama novca.

Bosanski ban Tvrtko je usvojio praksu vezanu za ime Stefan 1377. godine kada se u manastiru Mileševa, pred moštima Svetog Save, krunisao za kralja Srbljem, Bosni, Pomorju, Humskoj zemlji, Donjim Krajem, Zapadnim Stranam, Usori i Podrinju i postao kralj Stefan Tvrko I iz loze Kotromanića. Pretpostavlja se da je verovatno to uradio jer j

e bio u krvnom srodstvu sa dinastijom Nemanjić.